Plastische chirurgie in ontwikkelingslanden. Een terugblik op een bijzonder missie!

Van 31 januari tot 14 februari hebben 2 Plastisch Chirurgen van CosMed Kliniek meegewerkt aan de Surgical Course in Reconstructive Surgery”, in Kachin State, Myanmar ( Birma).  Wim Theuvenet (CosMed Kliniek Rozendaal) en David Schiettecatte (CosMed Kliniek Bosch en Duin) maakten als vrijwilligers deel uit van een groter team wat vanuit Nederland werd uitgezonden door de Lepra Zending Nederland.

Andere Nederlandse teamleden waren Ton Schreuders (Handtherapeut Erasmus MC/ Hands Across Borders) en Aly Boven (OK verpleegkundige Radboud UMCN). In Myanmar voegden nog 7 artsen zich bij het team.  De focus van deze training lag op de chirurgische behandeling van (brandwond-)contracturen, en de kennisoverdracht naar het lokale ziekenhuispersoneel. Ton Schreuders gaf Handtherapie les aan de lokale fysiotherapeuten. Aly Boven gaf bijscholing tav bewaking van steriliteit en instrumentarium beheer  aan de poli en de OK verpleegkundigen! Met deze opzet werden alle belangrijke schakels van de behandelketen getraind.

Een blik op de website van Buitenlandse zaken toont een negatief reisadvies voor Kachin State als totaal, met uitzondering van een aantal steden waaronder Myitkyina en Bamaw, de steden waar de cursus gegeven werd.  De bevolking in Kachin State is over het algemeen arm, ziekenhuizen liggen honderden kilometers uit elkaar en het reizen wordt vaak extra bemoeilijkt door de “conflict gebieden” waar rebellenbewegingen zich tegen de overheid gekeerd hebben. Veel patiënten zijn van huis en haard verdreven en wonen al decennia in opvangkampen.

In Myitkyina en Bamaw werd samen met de lokale ziekenhuisartsen en de Rode Kruis medewerkers tijdens het spreekuur een selectie gemaakt van hen die geopereerd konden worden. Dat gaf well eens teleurstelling en verdriet bij hen die niet op de OK lijst geplaatst werden. Bij de selectie werd voorrang gegeven aan kleine kinderen met ernstige contracturen door eerder opgelopen brandwonden of aangeboren afwijkingen. Er is naar gestreefd om de lokale artsen zo snel mogelijk zelf operatie ervaring te laten opdoen.

Wim Theuvenet over zijn rol als bezoekend arts in een ontwikkelingsland: “Wanneer er grote aantallen patiënten reconstructieve chirurgie nodig hebben is het vaak verstandiger om als bezoekend buitenlands medisch specialist niet zelf de patiënten te gaan opereren, maar juist de lokale artsen zo te trainen dat zij dit na een cursus zelf kunnen gaan doen. We zijn hier volle dagen mee bezig geweest. Gastoperateur zijn in de ziekenhuizen in deze plaatsen vraagt de nodige flexibiliteit van alle partijen, wederzijds respect, telkens goed afstemmen en bijsturen. Misschien hierdoor was de sfeer de hele tijd prima, en konden we met de lokale artsen aan het eind van de cursus trots zijn op de vaardigheid waarmee zij zelfstandig de afwijkingen konden behandelen. Bij de afsluitende zaalvisite viel opnieuw op hoe gehard de patiënten in dit gebied zijn; ze lijken een andere pijndrempel te hebben en gaven geen krimp, ook niet bij de wondinspecties van de vaak grote operatiegebieden.”

Er worden alweer plannen gemaakt voor een nieuwe cursus begin 2021.